Al jaren verzetten we de klok 2x per jaar. In het voorjaar een uurtje vooruit. In de winter een uurtje achteruit. Dat heeft allerlei voordelen. In de zomer mooie lange avonden en in de winter niet al te laat licht. Maar in 2018 wilde de heer Juncker plots van dit fenomeen af. En nu moeten we gaan bedenken wat we willen: zomer- of wintertijd. Deze keuze heeft nogal grote gevolgen. Want het gaat hier om tijd. Tijd en licht. En daarvan hebben we nooit genoeg. Dus het is verstandig goed na te denken over wat we willen. Ik ga de komende tijd de in de media genoemde voor- en nadelen eens op een rijtje zetten en becommentariëren. En mijn afwegingen zet ik op deze site. Wie weet heb je daar dan ook wat aan.
Een dag van 24 uur
Tijd is feitelijk niet meer dan een opvolging van momenten. De tijd schrijdt immer voort. Dat is een gegeven. Net als ruimte. Om tijd te kunnen hanteren, ging de mens de tijd benoemen. Er werd gekeken naar de zon, de maan, het licht. Dat leverde jaren op en maanden en dagen en uren. Die tijdrekening is nuttig om gebeurtenissen te kunnen plaatsen en te kunnen plannen. Door de tijdrekening kun je bijvoorbeeld om 11 uur met iemand afspreken. Dat kan omdat je weet dat er 24 uur in een dag zitten en ergens (middernacht) de teller begint bij 0. Dat er 24 uren in een dag zitten is een afspraak. En wanneer de dag begint is dat ook. En over die laatste afspraak gaan we de komende tijd met elkaar in discussie.
Het begin van een nieuwe daG
Het tijdstip waarop de dag begint, is zo gekozen dat de zon precies aan de andere kant van de aarde staat. Nu ja …precies… Omdat het handiger is dat niet iedereen een andere tijd hanteert, zijn er tijdzones gemaakt. Die tijdszones zijn vrij breed (onze tijdzone is zo’n 1500-2000 km breed). En dus kan niet iedereen in een tijdzone om 0 uur zich precies recht tegenover de zon bevinden.
Wintertijd en zomertijd
Na de oliecrisis (1973 of zo) bedachten we in Europa dat we de dag ook wel wat later konden laten beginnen. Dat deden we door de ‘klok vooruit te zetten’. We deden dat ‘in de zomer’ en noemden die nieuwe situatie daarom zomertijd. Gevolg was dat de zon voor ons gevoel een uur later opkwam en een uur later onderging. Dit zou energie besparen. En ‘in de winter’ zetten we de klok dan weer een uurtje terug. Dan was alles weer normaal. Dat klok vooruit en achteruit zetten doen we nog steeds.
Mijnheer Juncker
En toen wilde mijnheer Juncker (voorzitter van de Europese Commissie in 2018) van het klokverzetten af. Hij liet een vage enquête houden onder een paar Duitsers en gebruikte de resultaten als argument dat we in Europa een vaste tijd moesten gaan hanteren. En nu is aan elk Europees land gevraagd of ze de zomer- dan wel wintertijd willen gaan hanteren. „De mensen willen het, dus doen we het.”
Maakt het wat uit?
Maakt het wat uit, wat we kiezen: permanente zomertijd of permanente wintertijd? Ja dat maakt zeker wat uit! Dat komt omdat de afspraken wanneer we dingen doen inmiddels min of meer vastliggen. Zo gaan kinderen om half negen naar school, gaat de winkel om zeven uur dicht, is het journaal om acht uur en komt de post tussen negen en twaalf een pakje brengen. En mede door deze afspraken staan we om 7 uur op en gaan we om 11 uur naar bed. En als we nu wat gaan schuiven met het begintijdstip dan gaan we de dingen dus doen op een ander moment van de natuurlijke dagcyclus. We moeten dan bijvoorbeeld in het donker naar ons werk i.p.v. in het licht. Dat dat verschil maakt, kun je elke keer weer ervaren als we de klok gaan verzetten.
En nu moeten we kiezen
We worden gedwongen na te denken over wat we willen. Dus dat kunnen we dan maar beter goed doen. Want de consequenties van een verkeerde keuze kunnen groot zijn. Want het gaat hier om tijd. Tijd en licht. Zaken waarvan we altijd te weinig hebben. Ik ga de komende tijd al de in de media genoemde voor- en nadelen eens op een rijtje zetten en becommentariëren. Ik ga daarbij wat verder dan alleen zomertijd en wintertijd. Ik ga ook kijken naar Daylight Saving Time (verzetten van de klok- want waarom mogen we daar niet voor kiezen?) en de superzomertijd (die heb ik zelf bedacht). Mijn overpeinzingen ga ik gewoon op internet zetten. Wie weet heb je daar dan ook wat aan.
En de winnaar is….
Even geduld nog. Dat zal de tijd leren…. maar voorlopig kun je de voor- en nadelen van de wintertijd, de zomertijd, de Daylight Saving Time (klokverzetten) en de superzomertijd alvast bekijken op de betreffende pagina’s. En je kunt op andere pagina’s kijken hoe de opties scoren op een specifiek punt. Dan kun je kijken wat voor jou het handigst is: wil je liever licht om in te leven of ben je meer een donkertype, wil je ‘s avonds kunnen hardlopen en barbecueën, wil je liever iets dat bij je natuurlijke bioritme past, wil je veilig naar je werk kunnen fietsen of wil je liever iets voor het klimaat doen? Op basis van die criteria kun jezelf dan bepalen wat voor jou het beste werkt. En binnenkort maak ik ook nog een keuze. Een klein tipje van de sluier wil ik wel alvast oplichten: Wintertijd is niet voor iedereen heel erg tof.