Vanaf 1977 verzetten we in Nederland de klok. Twee keer per jaar. In maart een uur vooruit. In oktober een uur achteruit. In het Engels heet dit Daylight Saving Time (DST). In deze blog vertel ik wat DST inhoudt en wat de voor- en nadelen zijn.
Wat is Daylight Saving Time?
In Nederland zitten we in een tijdzone die 1 uur voorloopt op de wereldwijde standaardtijd UTC (zeg maar de tijd van Greenwich). De tijd die wij hanteren is dus UTC+1. Die tijd wordt ook wel de Midden-Europese Tijd genoemd. Tijdens de oliecrisis leek het handig om in de zomer (eigenlijk eind maart) de klok een uurtje vooruit te zetten. Dan bespaar(de) je licht en dus ook olie. De klok werd dan eind oktober weer teruggedraaid. Vanaf dat moment hadden we een zomertijd en een wintertijd. De wintertijd is dan de oorspronkelijke tijd ofwel UTC+1. De zomertijd is UTC+2. Ofwel hier in Nederland is het dan 2 uur later dan het in Greenwich is (in de winter – want die Engelsen verzetten ook de klok).
hoeveelheid en verdeling licht
Zomertijd, wintertijd, … het is feitelijk niet meer dan een afspraak wanneer (op welk deel van de dag) het 12 uur is, en 1 uur en 2 uur etc. Het verschil tussen permanente zomertijd, permanente wintertijd en Daylight Saving Time is de hoeveelheid natuurlijk licht die je als mens mag beleven en de verdeling van dat licht over de dag. Daylight Saving Time levert Jan Klok (het imaginaire mannetje dat ik gebruik als voorbeeld) per jaar ongeveer 180 uur extra natuurlijk licht op t.o.v. de permanente wintertijd. Dat is niet niks. Dat is gemiddeld bijna elke dag een half uur meer licht! Door met de klok te verschuiven wordt de reistijd in het donker wel wat langer voor Jan Klok. Maar doordat de tijd op het ‘juiste’ moment wordt geschoven, vallen de gevolgen erg mee. In totaal gaat het om 2 uur extra per jaar.
Voordelen van DST
DST heeft (t.o.v. een permanente wintertijd) een groot aantal voordelen. Met DST krijg je veel meer natuurlijk licht per jaar. Dat licht kun je gebruiken voor allerlei leuke en zinnige dingen als sporten en barbecueën. Meer licht is goed voor de gezondheid. En door DST doe je aan energiebesparing en is er dus minder CO2-uitstoot en ook minder uitstoot van bijv. NOx.
Nadelen van DST
De enige argumenten om met het verzetten van de klok te stoppen, zijn dat mensen het verzetten van de klok zo lastig vinden en ze erdoor van slag raken. Ikzelf vind het eerste argument een beetje onzin. Het verzetten van de klok stelt natuurlijk helemaal niets voor. Gewoon even een uurtje vooruit of een uurtje achteruit. Het wordt ook overal en vaak uitgelegd. Bovendien zijn mensen er nu redelijk aan gewend. En tegenwoordig worden de meeste klokken automatisch bijgesteld. Het tweede argument is wat meer steekhoudend. Je moet er wel een klein beetje aan wennen, dat uur vooruit of dat uur achteruit. Hoewel er bij dit argument tal van kanttekeningen te plaatsen zijn (wat ik dan ook heel graag doe in de blog over het verzetten van de tijd).
Conclusies
De voordelen van een permanente zomertijd zijn voor een gemiddelde Nederlander net iets groter. DST is vooral een beter alternatief als je niet tegen donkere ochtenden kan. In dat geval is het verzetten van de klok een heel mooi alternatief. Gewoon de voordelen van de winter- en de zomertijd gecombineerd.
